Taja Samachar

 मर्नुमा नै सबैको कल्याण छ

 तिमी मर्नुमा नै सबैको कल्यण छ।।

हामीलाई बेथिति, अनियमितता अनि पहिले जस्तो चलिरहेको छ, त्यस्तै चलनमा चल्ने बानी परेको छ। हामी परिवर्तन त चाहन्छौंं तर, त्यसका लागि केही पनि गर्दैनौं। गर्नुपर्नेले गरेका छैनन् भन्दै बस्न हामी यति व्यस्त भयौं कि, हामीलाई समाजमा जकडिएर बसेका विकृतिविरुद्ध केही गर्ने फुर्सद नै भएन। झिनामसिना समस्यामा यसरी अल्झिएका छौं, हाम्रा हातगोडा नै चल्दैनन्। यस्तो अवस्थामा हामीबीच एउटा यस्तो सोच जन्मिएको छ, जो आफू अनि आफ्नो परिवारभन्दा माथि उठेर देशको विकृतिविरुद्ध ज्यान दिन तयार छ। डा. गोविन्द केसी एक चिकित्सक मात्र होइनन्, एउटा शरीर मात्र होइन, उनी एउटा सोच हुन्। जुन सोचले समाजमा देखिएको विकृति सहनै सक्दैन। डा. केसीले केका लागि लडिरहेका छन्? कसका लागि अनसन बसिरहेका छन्? म वरीपरी देखिरहेको छु, यहाँ धेरैलाई यसबारे मतलब नै छैन। अझ कतिसम्म भने कतिलाई त यसबारे जान्नु नै छैन रे! अनि, कोचाहिँ ‘कस्तो काम नपाएको पागल रैछ’ भन्दै बस्न रुचाउँछन्। हुन त यसरी आफू अनि आफ्नो परिवारलाई बिर्सेर समग्र देश अनि जनताका लागि सोच्न एकखाले पागलपन त चाहिन्छ नै। हामीमा यो पागल सोच नभएरै सहने बानी परेको हो। डा. केसी यस्तो सोच हो, जुन साँच्चै नै बलियो छ। सफा छ। तेजिलो छ। हामीले अहिले बोल्नु पर्ने उनको शरीर कमजोर भएकोले होइन। उनलाई ऊर्जा चाहिएकाले होइन। डा. केसी त हामीले सोचेभन्दा निकै बलवान छन्। हामीले सोचेभन्दा धेरै तगडा। अब पनि सकारात्मक सोच भएकाको पक्षमा उभिने सोच हामीले किन विकास गर्न सकेनौं भनेर मनन नगर्ने? उनको सत्याग्रह हामी सबैका लागि हो। हाम्रा सन्ततीको सुनौलो भविष्यका लागि हो। हामी अहिले उनको साथमा रहनु भनेको उनको आवाज सुनेर पनि मौन बसेका कानहरुको कानेगुजी निकाल्न हो। उनको सत्याग्रहलाई समर्थन गर्न मात्र होइन, फेरि कोही पनि जनहितका लागि भोकै लड्न नपरोस् भन्नका लागि हो। फेरि यस्तो स्थिति नदोहोरियोस्, कोही सामाज परिवर्तनका लागि अनसन नै बस्नु परोस्। त्यसैले हामीले बोल्नैपर्छ। कहिलेकाहीँ सोच्छु, डा. केसीजस्तो म किन पागल भइनँ! अर्थात्, उनको जस्तो पागल सोच ममा किन पलाएन? जब–जब उनका कुरा सुन्छु, पढ्छु, हेर्छु, दिमागमा यसै–यसै विचार आइदिन्छन्, म पनि पागल भैदिए! अनि, मजस्तै अरु थुप्रै पागल थपिए! कामना गर्छु, ममा पनि डा. केसी सोच भरिदेउ भगवान! यदि यस्तो हुन्थ्यो भने, स्वास्थ्य उपचार नपाएर कोही अकालमै मर्नु पर्ने थिएन। अनि आफैं उपचार गर्न सक्नेलेचाहीँ उपचारका नाममा राज्यको ढुकुटीमाथि मोजमस्ती गर्न पाउने थिएन। हामीमा यत्तिको सोच नभए पनि पुग्छ तर, कोही सकारात्मक परिवर्तनका लागि लडिरहेको छ भने मौन बस्नु घातक छ। हाम्रै लागि घातक छ। हाम्रा सन्तानका लागि घातक हुनेछ। सोच्नुस् त, आज हामी चुप रहँदाको परिणाम हाम्रा सन्तानले भोग्नुप¥यो भने?

बालबालिका र युवतीहरुले आइसक्रिम मन पराउछन । जाडो होस या गर्मी दुवै सिजनमा आइसक्रिमको माग हुन्छ। आइसक्रिम सबैभन्दा पहिले कसले बनायो त ? पहिला पहिला भारत र चीनका मानिसहरु बरफ र नुनबाट चिज बनाउन सिकेका थिए। चीनका राजबंशहरुले दुध, चामल र पिठो हालेर खानेकुरा बनाउने गर्दथे। जात्रामा जादाँ त्यसलाई बिग्रन नदिनका लाग उनीहरुले बरफमा प्याकिङ गर्ने गर्दथे। बरफले खानेकुरालाई जमाउने गर्दथ्यो। बरफले जमाएपछिको खानेकुरा सबैलाई मन पर्न थाल्यो। १३ औं सताब्दीमा आइसक्रिम एक जना ब्यापारीले युरोपमा लिएर गए। त्यहाँ धेरैले मन पराए। १६ औं सताब्दीमा इटली र फ्रान्समा हेनरी द्धितियले आइसक्रिम ल्याए। १७ सताब्दीको सूरुमा आइसक्रिमलाई शाही भोजनमा बनाउन थालिएको थियो। इल्याण्डको चाल्र्स प्रथमले कुक डिमाकरे ल्याएर ५ सय तलव दिएर आइसक्रिम बनाउन लगाए। पछि उनको मृत्यु भयो। त्यसबेलासम्म आइसक्रिमको ब्यापार युरोपमा निकै राम्रो भयो। पछि विस्तारै संसारका प्रायजसो देशहरुमा पुग्यो। जुन आज हामी स्वाद लिइरहेका छौं। १९ औं सताब्दीका अमेरिकन शैली शेडले पार्टेवल फ्रिजको आविस्कार गरे। दुध, क्रिम, चिनी , नट्स हालेर आइसक्रिम बनाए ।

मुम्बई । आफुसँग अभिनय गर्न केही नायकहरुले आनाकानी गरेको बुझेकी सन्नी लियोनीले खान नायकहरुको मन बदल्ने अभियानमा छिन् । आफुसँग काम गर्न नमानेको उनको कुनै गुनासो छैन । उनलाई लागेको छ ‘केही दिन हो त्यसपछि त सबै नायकले काम गरिहाल्छन् ।’उनि भन्छिन खानहरुको भन्छिन   सोच बदल्ने अभियानमा छु । मलाई लाग्छ केही दिनमै मैले उहाहरुसंग काम गर्न पाउछु ।’ पछिल्लो समय हिन्दी फिल्म ‘एक पहेली लीला’ मा काम गरेर चर्चामा आएकी सन्नीले रियालीटि शो ‘बिग बोस ५’ वाट बलिउडमा प्रवेश गरेकी थिईन् । ‘जिस्म -२’ उनको पहिलो फिचर फिल्म थियो । त्यसपछि रागीनी एमएमएस, लैला तेरी ले लेगी, लगायत आधा दर्जन बढी फिल्ममा काम गरेकी छिन् । बोल्ड छबीकै कारण सर्वाधिक चर्चामा आएकी सन्नी अहिले बलिउडकी महंगी कलाकार मध्ये एक मानिन्छिन् । पछिल्लो समय विज्ञापनमा समेत उनको उपस्थित बाक्लिँदो छ ।

दक्षिण रोल्पामा बालविवाह गर्नेक्रम घट्दै गएको देखिएको छ। मानव अधिकार सचेतना केन्द्र, रोल्पाले गरेको पछिल्लो सर्वेक्षणले सो दर घटेको देखाएको हो। जिल्लाका घर्तीगाउँ, तालावाङ, कोर्चवाङ, गैरीगाउँ, जौलिपोखरी, जेद्वाङ र करेटी गाविसमा गरिएको सर्वेक्षणले यस्तो अवस्था देखाएको हो। सन् २०१४ मा उल्लेखित गाविसमा बालविवाहको दर ४८ प्रतिशत रहेकोमा सन् २०१६ मा घटेर ४६ प्रतिशतमा झरेको मानव अधिकार सचेतना केन्द्र, रोल्पाका कार्यकारी निर्देशक राजु आचार्यले जानकारी दिए। ती गाविसमा सानै उमेरमा विवाह गर्ने तथा रोजगारीका लागि इँटाभट्टामा काठमाडौ‌ं जानेको सङ्ख्या अधिक रहेकाले तीनवर्षअघि बालविवाह र बालश्रम न्यूनीकरणसम्बन्धी कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो। गाविसस्तरमा सचेतनामूलक कार्यक्रम, घरदैलो भेटघाट, सार्वजनिक सुनुवाइ तथा वैकल्पिक शिक्षा एवम् जीविकोपार्जन सुधारका कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका कारण सो दर घटेको हुरेक, रोल्पाका कार्यक्रम संयोजक कुमार पोख्रेलले जानकारी दिए। बीचमा पढाइ छाडेका ३५१ जना बालबालिकालाई १०० दिनको वैकल्पिक कक्षामार्फत विद्यालय भर्ना गरिएको पोख्रेलले बताए। उल्लेखित गाविसमा ४५४ जना बालश्रमिक रहेकोमा १४३ जनालाई पुनःस्थापना गरिएको समेत उनले बताए ।

पर्यटन व्यवसायी कर्ण शाक्यको केजीएच (काठमाडौं गेस्ट हाउस) ग्रुपले पोखराको सराङकोटमा सातौँ होटल ‘हिमालयन फ्रन्ट’ सञ्चालनमा ल्याएको छ। ‘चेन होटल’को रुपमा पर्यटन क्षेत्रमा विभिन्न ठाउँमा लगानी गरेको केजीएचले करिब २५ करोड रुपैयाँ लगानीमा होटल सञ्चानमा ल्याएको हो। होटलको जापनिज पर्यटक युइचिरो मुइरा र ट्याक्सी चालक युद्ध बहादुर कार्कीले औपचारिक उद्घाटन गरे। होटलमा ४४ कोठा छन्। प्रत्येक कोठामा २ वटा बेड राखिएका छन्। होटलमा रहेको सबै कोठाबाट माछापुच्छ्रे र अन्नपूर्ण हिमश्रृङखला सजिलै देख्न सकिन्छ। विशेषगरी जापानिज र नेपाली पर्यटकहरुलाई सेवा पुर्याउने लक्ष्य राखिएको हिमालयन फ्रन्ट रिसोर्टका म्यानेजिङ डाइरेक्टर दिवाकरराज कर्णिकारले जानकारी दिए। प्रत्येक कोठाबाट हिमाली श्रृंखला र पोखरा सहरको केही क्षेत्र देख्न सकिने कर्णिकारले बताए। ‘सराङकोट डाँडाबाट देखिने सूर्योदय होटलका सबै कोठाबाटै देखिन्छ’ उनले भने, ‘होटलबाटै सुर्यास्त समेत हेर्न सकिन्छ।’ पोखरा सहरको धेरै भाग होटलको भवनबाटै देख्न सकिने भएकोले यहाँको बास निकै रोमाञ्चक हुने उनले बताए। हाल पोखरा आएका पर्यटक ‘सनराइज’ र ‘सनसेट’ हेर्न माथि (सराङकोट डाँडा) मा उक्लिने गरेका छन्। पोखरा–बागलुङ राजमार्गको बिन्ध्यवासिनी मन्दिरबाट करिब २ किलोमिटर माथि अवस्थित होटलमा ‘स्विमिङ पुल’ पनि छ। त्यस्तै लाउञ्जबार, १ सय जना अट्न सक्ने सभा हल, तलमाथि गर्न सकिने लिफ्ट, रेस्टुरेन्ट लगायतका पुर्वाधार रहेका छन्। सुपर डिलक्स सबै कोठामा टिभी, मिनी फ्रिज, इलेक्ट्रिक केटली, टी मेकर लगायतका सुविधा पनि छन्। होटलमा नेपाली पर्यटकका लागि ७ हजार ५ सय रुपैयाँ र विदेशीको हकमा २ सय डलरमा रुम प्रदान गरिने म्यानेजिङ डाइरेक्टर कर्णिकारले बताए। पाँच महिना अगाडिदेखि सञ्चालनमा आएको होटलको विशेष मौका पारेर उद्घाटन समारोह गरिएको होटलका सञ्चालक कर्ण शाक्यले जानकारी दिए। शाक्यका अनुसार सन १९७२ मा सगरमाथाबाट ‘स्की’ गरेर नाम राखेका र दुई पटकसम्म ८० वर्षको उमेरमा हिमाल आरोहण गरेका जापानिज नागरिक युइचिरो मुइराको पोखरा आगमनको अवसर पारेर उद्घाटन गरिएको हो। त्यसैगरी नेपालमा इमान्दार मानिसको कमी भएको बताउँदै ट्याक्सी चालक युद्ध बहादुर कार्कीको नाममा होटलको कन्फ्रेन्स हलको नाम राखिएको र उनकै हातबाट कन्फ्रेन्स हलको उद्घाटन गरिएको शाक्यले बताए। सो ग्रुपका काठमाडौ, चितवन, लुम्बिनी र पोखरामा होटल सञ्चालनमा छन्। 

 प्रकाशित मिति: शुक्रबार, मंसिर ३, २०७३ १६:४४:२६

तरकारीवाली कुसुम एउटा शिक्षकको तर्फबाट विद्यार्थीको रुपमा यो पत्र लेखिरहेको छु । सामाजिक सञ्जाल फेसबुकबाट आम सञ्चार माध्यममा तिम्रो नाम र अनुहार प्रकाशित भएपछि तिम्रोबारेमा मैले पनि केही सोच्न थालेँ । धेरै अनलाइन खबरहरुमा तिमीलाई फिल्म खेल्ने अवसर र तिमीले अवसर पाए मोडल बन्ने कुरा गरेपछि अझ धेरै सोचेँ । केही दिन अघि यो धर्तिको कुन कुनामा छे भन्ने कुसुम एकाएक चर्चामा आएपछि तिमीमा एकाएका विचार बदलिएको हुन सक्छ । वा कसैले तिमीलाई उचालिरहेका पनि हुन सक्छन् । तिमी आफैं सोच तिमी जस्तो डोकोमा तरकारी बोकेर बजार पुर्‍याउने कति नेपाली किसानका छोरीहरु छन् । तर सिङ्गो देशकी एउटै तरकारीवाली भएकी छ्यौ तिमी । किन ?जवाफ खोज आफैँ भित्र । तिमी नायिका भइसकेकी छ्यौ । तिमी आफ्नो जुन पहिचानले चर्चामा आयौ त्यो पहिचान तिमी जे थियौ त्यही नै थियौ । धेरैले धेरै प्रकारले बुझेका हुन सक्छन् । कसैले तिम्रो अनुहार हेरेर यति राम्री केटीले पनि तरकारीको डोको बोक्ने रहिछ भने होलान् कतिले नर्सिङ कलेज पढ्ने केटीले तरकारी बोकेकी यसले जस्तो अभिनय पनि गर्न सक्छे भने होलान् । क्यामरावाला रुपचन्द्रले खै के भनेर तिम्रो फोटो खिचे उनैले जानुन् । क्यामरा भित्रको तिम्रो तस्वीर एउटा तरकारीवाला केटीको तस्वीर हो । हाल सञ्चारमाध्यममा आएको तिम्रो तस्वीर पनि एउटा तरकारीवाली केटीको तस्वीर बाहेक केही पनि होइन । नेपाल टेलिभिजनमा तिम्रो अन्तर्वाता पनि सुने/हेरेँ। त्यसपछि तिमीलाई म अझ फरक तरिकाले सोँच्न र बुझ्न थालेको छु । तिमी मेरो लागि एउटा पुस्तकजस्तै भएकी छौँ । तिमी जस्ता धेरै विद्यार्थीहरुलाई मैले पढाइरहेको छु अहिले पनि । अहिले तिमीलाई पढिरहेको छु । शायद अन्तर्वातामा आउँदा तिमीले जुन कुर्ता सुरुवाल लगाएकी थियौ तरकारीको डोको बोक्दा पनि त्यही लगाएकी थियौ । अन्तर्वातामा तिम्रो कुरा सुन्दा र तिम्रो हाउभाउ देख्दा तिमी अत्यन्त सरल मान्छे जस्तो लाग्यो । आफू मोडल बनेर आफ्नो अलग पहिचान बनाउँछु भनेर तिमीले आफैँलाई ढाटे जस्तै लाग्यो । वा अरुको बहकाउमा लागेजस्तै लाग्यो । तिमी मेरो लागि आम मानिसले चिनेको तरकारीवाला केटी होइनौं। अनेक कलाकर्मीले भनेजस्तो कुनै मोडल वा नायिका बन्ने सम्भावना बोकेकी केटी पनि होइनौ । सिर्फ तिमी अहिलको विद्यार्थी पुस्तामा एक असल, मिहेनती र योग्य विद्यार्थी हौँ । एउटा नर्सिङ कलेज पढ्ने विद्यार्थी दशैँको बिदामा घर गएको बेला समेत तरकारीको डोको बोकेर बजार जाने तिमीभित्रको यो पारिवारिक जिम्मेवारीबोधलाई हार्दिक सम्मान गर्छु । कुसुम देशमा कुनै मोडलको आवश्यकता छैन । सेतो छाला भएका प्रत्येक युवतिहरु मोडल हुन सक्छन् । देशमा कुनै फिल्ममा निर्देशकको इशारामा खेल्ने नायिकाको जरुरत छैन । देशलाई तिमी जस्तो कुनै सिनेमा भन्दा फरक वास्तविक नायिका चाहिएको छ । लाखौँ युवाहरुलाई निसङ्कोच आफ्नो काम र पारिवारिक जिम्म्मेवारीलाई आत्मसात गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्राप्तिको लागि हिड्न प्रेणित गर्ने नायिका चाहिएको छ । कामले मान्छेलाई कहिलै सानो बनाउँदैन, पिठ्यूमा बोकेको डोकोले अनुहारको सुन्दरता बिगार्दैन, निधारमा लगाएको नाम्लोले मान्छेको भाग्य थिच्दैन तिमी यही सन्देश संवाहक नायिका बन। तिमी वास्तविक जिवनमै नायिका छौ किन फिल्मकी हिरोइन बन्न्नु पर्यो? तिमी आफैँमा एउटा नमुना केटी हौ किन अरुले मोडल बनाउनुपर्यो ? तिमी जुन बाटोमा छ्यौ, सही बाटोमा छ्यौ । अहिले तिम्रा अघि जे जस्ता अवसर आएका छन् ती फगत हुन केही पनि होइनन् । तिमी जस्ता मिहेनेती र कर्मशील मान्छेलाई अवसरहरुले पछ्याइरहन्छन् । चन्द्रमा ताकेर हिँड, जुनकिरीको तिरमिरे उज्यालोमा आफूलाई भुलाउने गल्ती नगर । अन्तमा तिमीलाई मेरो यो पत्रले मन दुखाएमा माफी चाहन्छु। उही कृष्णप्रसाद शर्मा, दाङ हाल, रिलायन्स कलेज, काठमाण्डौ ।

आमरुपमा हामी बजारमा आफ्ना आवश्यकताका उपभोग्य सरसामान खरीद गर्न जान्छौँ । तर यो दुनियामा एउटा यस्तो बजार पनि छ जहाँ सरसामानको होइन खुद दुलहीको खरीद बिक्रि हुन्छ । बेहुली खरीद बिक्रि हुने बजार भन्ने कुरा सुन्ने बित्तिकै कुनै मध्ययूगीन दास समाजमा दासदासीको खरीद बिक्रि हुने कथा सम्झिन पुगिन्छ । तर यो आधुनिक युगमा पनि बुल्गेरियामा यस्तै बेहुली किन्न पाइने बजार छ । बुल्गेरियाको स्टारा जागोरा नामक सहरमा वर्षमा ४ पटक युवतीहरुको मेला लाग्दछ । मेलामा बिहे गर्ने उमेर पुगेका एक से एक युवतीहरुलाई सजाएर राखिएको हुन्छ । पुरुषहरु मेलामा आएर आफ्नो मनपर्ने युवती छान्न सक्छन् र तोकिएअनुसारको मूल्य तिरेर आफ्नी दुलही बनाएर लैजान सक्दछन् । वास्तवमा छोरीको बिहेको लागि खर्च गर्नसक्ने हैसियतमा नभएको गरीब परिवारहरुका लागि यस्तो बेहुली मेलाको आयोजना गर्ने गरिएको हो । महिलाहरुलाई बेहुलीको पोषाकमा सजाएर मेलामा ल्याइएको हुन्छ । त्यहाँ बिक्रि हुने बेहुलीहरुमा हरेक उमेर समूहका महिलाहरु हुन्छन्, किशोरीदेखि प्रौढसम्म । दुलही किन्नका लागि केटासँगै उसको परिवारका सदस्य पनि आएको हुन्छ । बजारमा राखिएका खसीबोका राम्रोसँग हेरेर खरीद गरिएझैँ केटा र उसका परिवारले त्यहाँ राखिएका युवतीहरुलाई राम्रोसँग हेर्छन् अनि मन परेकी युवतीसँग कुराकानी पनि गर्न पाउँछन् । कुराकानीमा कुरा मिलेसँगै आफ्नो परिवारको स्विकृतिमा केटाले युवतीलाई आफ्नो पत्नी स्विकार्छ अनि तय गरिएको रकम केटीका परिवारलाई दिएर बेहुली लिएर जान्छ । बुल्गेरियाको गरीब समुदायले कैयन् पुस्तादेखि चलाउँदै आएको यो दुलही किन्ने परम्परा गैरकानूनी जस्तो देखिएपनि यसमा सरकारले कानूनी रोक लगाएको छैन । वास्तवमा गरीब परिवारले आफ्नी छोरीको बिहेमा खर्च गर्ने तथा बेहुलालाई दाइजो दिने हैसियत राख्दैनन् । त्यसैले यो मेलामा उल्टै केटा पक्षले केटी पक्षलाई तोकिएको रकम प्रदान गर्नुपर्छ । साधारण रुपमा हेर्दा यो बाउआमाले छोरी बेचेजस्तो पनि देखिन्छ । बुल्गेरियाको कलाइदझी समुदायमा मात्रै यस्तो प्रचलन रहेको छ । दुलही बेच्ने र किन्ने दुबै यहीँ समुदायका व्यक्ति हुन्छन् । २०७३ मंसिर २ गते ९:१४ मा प्रकाशित

गत महिना राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको मेलम्ची नगरपालिका- ८ गिरानचौरमा 'धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेशन' द्वारा निर्मित एकीकृत बस्तीअन्तर्गतका घरहरू भूकम्पपीडित जनतालाई हस्तान्तरण गरिन् । उक्त एकीकृत बस्तीमा ६३ व्यक्तिगत, एक सामूहिक र एक पाहुना घरसमेत जम्मा ६५ घर रहेको बताइन्छ । उक्त बस्ती निर्माणको लागि व्यक्ति र संस्थाबाट गरी ६ करोड १७ लाख एक हजार रूपैयाँ संकलन भएको र बस्ती निर्माणमा पाँच करोड १३ लाख ८५ हजार रुपैयाँ खर्च भएको हिसाबसमेत फाउन्डेसनले सार्वजनिक गरेको समाचार प्रकाशित भएको छ । धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनद्वारा सम्पन्न कार्यकोहरू चौतर्फी रूपमा प्रशंसा भएको छ । जुन प्रशंसाबाट हौसिएका सीताराम कट्टेल र कुञ्जना घिमिरेले 'अब देशकै विकास गर्दछौं' भन्ने अभिव्यक्ति दिएको समाचारसमेत प्रकाशमा आएको छ । देशको विकास धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको प्रयासले मात्र कति सम्भव होला ? यो प्रश्न आफ्नो ठाउँमा छँदैछ, तर पनि देशमा राजनीति, विकास, समाज सेवा अनि राज्य पुनर्संरचनाको नाममा चौतर्फी दोहन मच्चिइरहेको र त्यसै दोहनका कारण मुलुकको अवस्था निरन्तर खस्किइरहेका बेला दुईचारजना कलाकारले राष्ट्रिय (सरकारी) एवं अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगविना छोटै समयमा भूकम्पपीडितहरूलाई सहयोग पु‍र्‌याउने कार्य गरेको विषयलाई प्रशंसनीय र अनुकरणीय दुवै मान्नुपर्छ । नेपालमा २०७२ साल वैशाख १२ गते गएको भूकम्पले देशका १४ जिल्लामा व्यापक जनधनको क्षति पुग्न गएको थियो । जुन क्षतिवापत जनताले अझै राहत सहयोग प्राप्त गर्न सकेका छैनन् । भूकम्प प्रभावितहरूको ठूलो संख्याले दुई वर्षायाम पाल र झुपडीमुनि व्यतित गर्नुप‍र्‌यो भने अब दोस्रो हिउँद (जाडो) पनि त्यसैगरी बिताउनुपर्ने निश्चित छ । यसबीच सरकारको तर्फबाट उद्धार कार्य सन्तोषजनक नै रहेको भए पनि राहत वितरण र पुनर्निर्माण कार्य भने खासै हुन सकेको छैन । बरु उल्टै देशका अगुवा (सत्ता साझेदारीमा लिप्त) दलहरूबीच राहत रकमलाई आफ्नो स्वार्थअनुकुल प्रयोग (अर्को अर्थमा दुरुपयोग) गर्ने विषयमा भइरहेको प्रतिस्पर्धा, भूकम्पपश्चात् संविधान निर्माणको निहुँमा कथित मधेसीहरूद्वारा गरिएको मधेस आन्दोलन र त्यसलाई बल पु‍र्‌याउन भारतले नेपालविरुद्ध गरेको नाकाबन्दी जस्ता कार्यले भूकम्पपीडितहरूको जीवन थप कष्टकर बन्न पुग्यो । यसबाट राहत कार्यसमेत प्रभावित हुन पुग्यो । यसरी राहत कार्यको जिम्मेवारी बोकेको सरकार एवं राहतको नाउँमा विदेशी सहयोग भित्र्याउने गैरसरकारी संस्थाहरूको तर्फबाट सन्तोषजनक कार्य हुन नसकिरहेको अवस्थामा व्यक्तिको स्वतन्त्र पहलमा यस किसिमको कार्य हुनुलाई प्रशंसनीय मान्नुपर्छ । यस अर्थमा धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन प्रशंसाको पात्र बनेको छ । यस किसिमको कार्य गर्ने जोकसैलाई सम्मान र उत्प्रेरित गर्नुपर्छ । धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनले जुन कार्य गरेको छ, त्यसलाई प्रशंसाको विषय मात्र बनाइनु हुँदैन । यो कसैको लागि प्रेरणाको विषय हो भने कसैको लागि लाजको विषय पनि हुन सक्छ । जुन कुराको आधार खोज्न टाढा जानु पर्दैन, हाम्रै परिवेशले राम्रोसँग प्रस्ट्याउँछ । यस क्रममा धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनले हस्तान्तरण गरेको बस्तीका घर वितरण गर्दै राष्ट्रपति भण्डारीले फाउन्डेसनबाट सरकारले पनि पाठ सिकेर एकीकृत बस्तीको योजना अघि सार्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेकी थिइन् । राष्ट्रपति भण्डारीसँगै कार्यक्रममा उपस्थित मन्त्रीले त झन् धुर्मुस सुन्तलीसँग तपाईंहरूमा यस किसिमको कार्य गर्ने विचार कसरी आयो भनी प्रश्नसमेत गरेका थिए । हो, मन्त्रीको मस्तिष्कमा समेत घर नगरेको यस किसिमको रचनात्मक कुरा धुर्मुस सुन्तली जस्ता हास्य कलाकारहरूको सोचाइमा आउनु र त्यसलाई व्यवहारमै परिणत गरेर देखाउनुलाई वर्तमान नेपाली परिवेशमा अनौठो मात्र नभएर असम्भव मान्नुपर्छ । यस प्रसंगमा थप आश्चर्य त केमा मान्नुपर्छ भने फाउन्डेसनले आफूले व्यक्ति र संस्थाबाट संकलन गरेको रकम र निर्माण कार्यमा लागेको खर्च एवं बचतको हिसाबसमेत सार्वजनिक गरेको छ । यो सरकार, राजनीतिक दल एवं गैरसरकारी संस्थाहरूको लागि व्यंग्य मात्र नभएर प्रहारसमेत हो । यसो किनभने हामीकहाँ राजनीतिक दल एवं गैरसरकारी संस्थाहरूले आफूहरूलाई विभिन्न स्रोतहरूबाट प्राप्त रकम र खर्चको पारदर्शी हिसाब-किताब नै राख्दैनन् । कसैले हिसाबको कुरा उठायो भने त्यो उनीहरूलाई गालीसरह लाग्छ । जबकि सरकार भनेकै तीनै दलका व्यक्तिहरू समावेश दस्ता हो । उनीहरूको व्यवहार कस्तो होला ? प्रस्ट छ । जुन मुलुकमा क्यान्टोनमेन्टको रकम दुरुपयोग र सांसद पद बिक्रीबाट प्राप्त रकमबारे छानबिन गर्न खोजेको कुराबाट त्रसित भई अख्तियार प्रमुखमाथि महाभियोग प्रस्ताव ल्याइन्छ, त्यहाँ कसैले स्वेच्छापूर्वक आफूलाई प्राप्त रकमको हिसाब देखाउने कार्य गर्छ भने त्यसप्रति कस्तो धारणा बन्ला ? सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ । जेसुकै होस्, फाउन्डेसनले निर्माण कार्य गरेर मात्र होइन, संकलित रकमको हिसाब सार्वजनिक गरेर थप प्रशंसनीय कार्य गरेको छ । धुर्मुस सुन्तलीको कार्य कुन अर्थमा समेत प्रशंसनीय छ भने उनीहरू दुवैजना कलाकार हुन् । यो देशका कलाकारलाई जनताले औधि माया गर्छन् । तर हाम्रा कलाकारलाई जनताको मायाले मात्रै पुग्ने गरेको छैन । त्यसैले आकर्षक कमाइ गर्ने र सुखद जीवन बाँच्ने उद्देश्यले नेपाली कलाकारको ठूलो पंक्ति अमेरिका, बेलायत, अस्ट्रेलिया, जापान जस्ता मुलुकमा पलायन हुने गरेको छ । यसरी पलायन हुनेहरूले ती देशहरूमा नेपाली कला संस्कृतिको प्रचार-प्रसार एवं संरक्षणमा योगदान पनि दिएका होलान्, तर धुर्मुस र सुन्तलीले गरेको योगदानको तुलनामा त्यो केही होइन । नेपाल र नेपालमा बस्ने नेपालीहरू सुरक्षित एवं सम्मानित भए मात्र विदेशमा बस्नेहरूले गरेका कार्यहरूको सार्थकता हुने हो । त्यसैगरी सम्मानपूर्वक बाँच्ने भनेको स्वाभिमानपूर्वक बाँच्नु पनि हो । अभावमै पनि एउटा नेपाली नेपालमा जति स्वाभिमानपूर्वक बाँच्न सकेको छ, सम्पन्नताबीच पनि विदेशी भूमिमा बाँच्नेहरूले त्यो स्वाभिमानलाई पक्कै पनि कायम राख्न सकेका छैनन् । यस अर्थमा धुर्मुस र सुन्तली वास्तविक अभिनेता र अभिनेत्री हुन् । उनीहरूले अभिनयबाट मात्र नभएर नेपाली जनताको कष्टमा साथ दिएर देश र जनताप्रति ठूलो गुन लगाएका छन् । निजी स्वार्थपूर्तिलाई बहादुरी एवं सत्कर्म ठान्नेहरूलाई सकारात्मक शिक्षा दिएका छन् । राष्ट्र र जनताको लागि केही गरौं भन्ने सोच हुनेहरूलाई हौसला प्रदान गर्ने काम गरेका छन् । सरकार र दलहरू तिनीहरूलाई राहत वितरण गर्ने विषयमा समेत निम्नस्तरको राजनीति गरिरहेका छन् । त्यो राजनीति अरू केही नभएर संकलित राहत रकमको दुरुपयोगको लागि हो । यस्तो अवस्थामा धुर्मुस र सुन्तलीहरूले गरेका कार्य र देखाएको साहस प्रशंसनीय छ । भूकम्पपीडितहरूका लागि एकीकृत बस्ती निर्माण कार्यवापत प्राप्त प्रशंसाबाट हौसिएका धुर्मुस र सुन्तलीले 'अब देशै बनाउँछौं' भन्नेसम्मको प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको समेत प्रकाशमा आएको छ । देशका आदर्श नागरिकले देश विकासमा देखाउने यस किसिमको समर्पण भावलाई प्रशंसा गर्नुपर्छ । प्रत्येक नागरिकमा मैले राष्ट्रबाट के प्राप्त गर्छु भन्ने कुरासँगै मैले राष्ट्रलाई के योगदान दिन सक्छु भन्ने भावनाको विकास हुने हो भने राष्ट्रको विकास हुन धेरै समय लाग्ने छैन । तर हाम्रो ध्यान देशबाट आफूले के पाउने भन्नेमा मात्र केन्द्रित हुने गरेको छ । यसरी देशबाट आफूले के पाउने भन्ने कुरालाई प्रमुख ध्येय बनाउनेहरू यतिबेला देशलाई भागबन्डा गर्ने र आफूलाई प्राप्त हिस्साको एकलौटी दोहन गर्ने कुरामा लागिपरेका छन् ।यस सन्दर्भमा दुःखद पक्ष त के रहेको पाइन्छ भने विदेशबाट उच्च शिक्षा आर्जन एवं अरू मुलुकहरूले कसरी विकास गर्न सकेका छन् भन्ने कुरालाई नजिकबाट नियाल्ने अवसर प्राप्त गरेकाहरू नै देशलाई कंगाल पार्ने कार्यमा कम्मर कसेर लागेका छन् । यस किसिमको कार्य गर्नुलाई उनीहरूले पराक्रम ठान्ने गरेका छन् । विडम्बना, उनीहरूले यस किसिमको कार्य राजनीति एवं समाजसेवाको नाममा गरिरहेका छन् । यसैक्रममा यतिखेर देश विकासको लागि विदेशी सहयोग भित्र्याउने र त्यसमै रमाउने गैरसरकारी संस्थाहरूले समेत राष्ट्रिय जीवनको हरेक पक्षलाई भ्रष्टीकरण गर्दै राजनीतिक व्यक्तिहरूको उल्लिखित अभियानलाई साथ दिइरहेका छन् । अझ देशको संविधान निर्माण प्रक्रिया भाँड्न र सर्वस्वीकार्य हुन नदिन यहाँका गैरसरकारी संस्थाहरूले खेलेको भूमिकाले देशमा विभाजन निम्त्याउन प्रयत्नशील राष्ट्रिय एवं अन्तर्राष्ट्रिय तत्वहरूलाई मद्दत पुगेको बिर्सन मिल्दैन । यस क्रममा हामी देख्छौं- अझै पनि देशको व्यवस्थापिका-संसद्का सदस्यहरू आफ्नो व्यवस्थापकीय दायित्वलाई भन्दा गैरसरकारी संस्थाहरूद्वारा आयोजित कार्यक्रममा सहभागी हुने र तिनीहरूकै प्रायोजनमा विदेश भ्रमण गर्ने जस्ता कुरालाई प्राथमिकता दिने गरेका छन् । राष्ट्र निर्माण कार्यमा जनताको प्रतिनिधित्व गर्नेहरूबाटै यस किसिमको व्यवहार प्रदर्शन हुनु लाजमर्दो हो । यस पृष्ठभूमिमा फाउन्डेसनद्वारा गरिएको कार्य आज सिंगो राष्ट्रकै लागि प्रेरणादायी बनेको छ । यसले ६३ भूकम्पपीडित परिवारहरूलाई वासस्थानको निर्माण गर्ने कार्य मात्र गरेको होइन, देशको राजनीतिक, प्रशासनिक, प्राज्ञिक, सांस्कृतिक, व्यावसायिक एवं समाज सेवा क्षेत्रमा नराम्रोसँग मौलाइरहेको भ्रष्ट संस्कृतिलाई चुनौती दिँदै नौलो उदाहरण प्रस्तुत गर्ने कार्य गरेको छ । हुन त समाजमा फाउन्डेसनले गरेको कार्यको सिको गर्दै आफूहरूले समेत रचनात्मक कार्य गर्नुभन्दा त्यस्तो कार्य गर्नेहरूलाई निरुत्साहित गर्न केही न केही लाञ्छना लगाउने वा त्यस्तो कार्य गर्नेहरूलाई भ्रष्टीकरणको मार्गतर्फ डो‍र्‌याउने प्रयत्न गर्नेहरू पनि कम सक्रिय छैनन् । यस सन्दर्भमा कतै एकजना कथित जनजाति नेताले फाउन्डेसनद्वारा निर्मित घरहरू पीडितहरूको आवश्यकता परिपूर्ति गर्न पर्याप्त नभएको भन्दै आलोचना गरेको सुन्नमा आएको थियो । जुन फाउन्डेसनको कार्यको अवमूल्यन गर्ने प्रयास मात्र हो । यस्ता प्रयास आलोचनामा मात्र सीमित रहने छैनन् । फाउन्डेसनको प्रयासलाई समाजमा अनुकरणीय हुन नदिने हेतुले धुर्मुस र सुन्तलीहरूलाई आफ्नो पार्टीको सदस्यता लिइदिन वा पार्टीमा सक्रिय भइदिन कुनै राजनीतिक पार्टीको नेताबाट प्रस्ताव गरियो भने पनि त्यसलाई अनौठो मान्नुपर्ने छैन । यसरी आज देशको संविधान (धारा ३७) ले प्रत्येक नागरिकलाई उपयुक्त वासस्थानको मौलिक अधिकार प्रदान गरिसक्दा पनि भूकम्पपीडित नागरिक डेढ वर्षभन्दा लामो समयदेखि उपयुक्त वासस्थानविहीन भएर बाँच्न विवश छन् । सरकार र दलहरू तिनीहरूलाई राहत वितरण गर्ने विषयमा समेत निम्नस्तरको राजनीति गरिरहेका छन् । त्यो राजनीति अरू केही नभएर संकलित राहत रकमको दुरुपयोगको लागि हो । यस्तो अवस्थामा धुर्मुस र सुन्तलीहरूले गरेका कार्य र देखाएको साहस प्रशंसनीय छ । यसले देखाउँछ- देशलाई ९-९ महिनामा फेरिने प्रधानमन्त्रीहरूको होइन, धुर्मुस र सुन्तलीहरूको खाँचो छ । देशमा भ्रष्ट एवं राष्ट्रघातीहरू भन्दा जिम्मेवार नागरिकहरूको संख्या ठूलो छ, यसमा कुनै शंका छैन । तिनीहरूले भ्रष्ट एवं राष्ट्रघातीहरूको फेरमा परेर अल्मलिने होइन, दृढतापूर्वक एकजुट भई राष्ट्र निर्माणको अभियानमा उत्रने आँट गरे भने धेरै योगदान दिन सक्छन् । यसो भइदिएमा देशले एउटा सकारात्मक बाटो लिनेछ । यस सिलसिलामा तिनीहरूले धुर्मुस र सुन्तलीहरूबाट सिक्नुपर्छ । प्रेरणा लिनुपर्छ । राष्ट्र बने हामी सबै बन्छौं, राष्ट्र बिग्रिए कोही पनि सुरक्षित रहने छैनौँ भन्ने पक्षलाई दह्रोसँग आत्मसात गर्नुपर्छ । यसरी सबै राष्ट्रप्रेमीहरू संगठित भई अगाडि बढे नेपाल र नेपालीविरोधी देशीविदेशी दुस्मनहरूको केही लाग्ने छैन । तिनका कुप्रयास विफल हुनेछन् । तिनीहरू आफैं पराजित हुनेछन् ।

भनिन्छ शौक ठूलो कुरा हो । दुनियामा फरक फरक मानिस छन् र सबैको शौक पनि डिफरेन्ट छ । यस्तै केही अनौठो शौक लिएर दक्षिण एसिया आउँदैछिन् पोल्याण्डकी एनिया । यी युवतीको लक्ष्य छ कि उनी एक लाख पुरुषसँग शारीरिक सम्बन्ध राख्नेछिन् ।

बल्ल २१ वर्षकी भइन् यी युवती

पोल्याण्डमा बस्दै आएकी २१ वर्षीया एनिया (Ania Lisewska)को चाहना अनौठो छ । अधिकांश मानिस धनी हुन वा केही खास वस्तुसम्म पुग्ने लक्ष्य लिन्छन् । तर एनियाले एक लाख पुरुषसँग यौनसम्बन्ध बनाउने लक्ष्य लिएकी छन् । एनियाले आफ्नो यो चाहनालाई पूरा गर्नका लागि एउटा उपाय निकालेकी छन् । उनी दुनियाँका अलग अलग देशहरुमा गएर त्यहाँका पुरुषसँग सम्बन्ध बनाउनेछिन् । एनिया यसका लागि दक्षिण एसिया आउने तयारीमा छन् । उनी पहिला भारत पुग्ने र त्यसपछि नेपाल आउने बताइएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार मोटो शरीर भएकी एनियालाई यो काम गर्न धेरै रमाइलो लाग्छ । एनियाले एक पुरुषसँग करिब २० मिनेटसम्म यौनसम्पर्क गर्छिन् । यो क्रममा उनी जीवनको भरपुर आनन्द लिन्छिन् । एनियाले आफ्नो यो उद्देश्यलाई पूरा गर्नका लागि सोशल मिडियाको पनि सहारा लिएकी छन् । फेसबुकमा उनले आफ्नो एक पेज बनाएकी छन् जसमा हजारौ मानिसले लाइक गरिसकेका छन् । एनियाका ब्वाईफ्रेण्ड पनि छन् तर एनियाको यो कार्यमा उनलाई कुनै मतलब छैन् ।

एनियालाई खोज्नुस्ः फेसबुक र ट्वीटरमा